chi phí đào tạo một phi công đạt trình độ căn bản vào khoảng 1,7 tỷ đồng và cao hơn thế rất nhiều để có được một người dày dạn kinh nghiệm.
Để hưởng mức lương tới hàng trăm triệu đồng mỗi tháng, phi công phải làm việc với cường độ cao và sức ép lớn, và đặc biệt phải trải qua quá trình đào tạo công phu, tốn kém mà mỗi cá nhân chủ nghĩa không thể tự trang trải phí tổn. Đối với hồ hết các phi công Việt Nam giờ, hoài này thường do hãng bay chi trả, sau khi các ứng viên đã vượt qua vòng sơ tuyển trước nhất.
Theo bản giao kèo đào tạo bay cơ bản được công bố cách đây ít lâu, Vietnam Airlines đã liệt kê chi tiết các khoản phí đào tạo mà hãng hỗ trợ khi đưa học viên sang Học viện Hàng không ESMA (Pháp), khoảng 1,7 tỷ đồng mỗi người.
Theo ông Phạm Ngọc Minh, giám đốc điều hành Vietnam Airlines, 1,7 tỷ đồng chỉ giúp một người thường nhật trở thành phi công căn bản, chưa đủ để đảm đương việc lái máy bay. Sau khóa học, hãng mất thêm nhiều chi phí cả vô hình lẫn hữu hình để giúp một phi công căn bản thành phi công khai phá. Thời gian bay càng lâu, phi công càng được tích lũy kinh nghiệm cũng như số giờ bay và trải qua thêm nhiều đợt huấn luyện hằng năm.
Người đứng đầu Vietnam Airlines cho biết chưa thể tính nết được con số xác thực chi phí đào tạo cho một phi công dầy dạn kinh nghiệm nhưng "ước lượng khoảng 2,5 tỷ đồng".
3 năm gần đây, hình thức đào tạo phi công theo diện "tầng lớp hóa" dần phổ thông. Người học có thể tự bỏ tiền tham dự trường dạy lái tàu bay trong và ngoài nước, sau đó tự xin việc. tổn phí dành cho các khóa học tự đắc này đắt đỏ không kém.
Trong nước, hiện có một công ty cổ phần được Cục Hàng không cấp phép đào tạo phi công là Bay Việt, do Vietnam Airlines sở hữu hơn 51% vốn. Theo biểu giá đơn vị này cung cấp, hoài để một học viên tham dự khóa đào tạo căn bản vào khoảng 1,9 tỷ đồng. Đến nay, Vietnam Airlines đã thu nhận hai khóa phi công do cơ sở này đào tạo.
Ngoài ra, để đáp ứng nhu cầu học phi công càng ngày càng tăng, nhiều trường đào tạo phi công quốc tế cũng dần xuất hiện ở Việt Nam để tuyển sinh rộng rãi. Gần đây nhất, ưng chuẩn một công ty tham vấn du học, trường dạy lái phi cơ Epic Flight Academy tại Mỹ cũng công bố chương trình đào tạo.
Khi đăng ký học tại trường này, học viên sẽ qua quơ khóa đào tạo tại Mỹ. phí học chưa bao gồm Visa, vé tàu bay, ăn ở khoảng 1,2 tỷ đồng. ngoại giả, học viên còn mất thêm vài nghìn USD nữa các phí tổn như kiểm tra, sách vở, học liệu, công cụ, mũ bảo hiểm...
Không phải ai cũng có đủ tiền ngay để tham gia các khóa học đắt đỏ nói trên. Để đeo đuổi giấc mơ buồng lái và kỳ vọng thu nhập cao trong mai sau, nhiều gia đình đã phải bán nhà, vay ngân hàng cho con em đi học. chả hạn các học viên của sân bay Việt hiện được 3 ngân hàng nhận cho vay 85-100% nhu cầu. Theo các cơ sở đào tạo, học viên khá dễ vay vốn nhà băng vì mức lương sau khi tốt nghiệp có thể bảo đảm việc trả nợ.
Với hình thức tự túc, các phi công sau khi ra trường có thể xin vào làm ở bất cứ hãng nào. Còn với những ai do hãng cử đi đào tạo, phải ký hiệp đồng với điều khoản buộc ràng làm việc trong một khoảng thời kì một mực, nếu không sẽ phải bồi thường uổng đào tạo.
Tuy nhiên, bồi thường bao lăm vẫn còn là vấn đề khiến các hãng đau đầu. Gần đây, khi mới có hiện tượng phi công nghỉ việc để chuyển sang hãng khác, Vietnam Airlines tỏ ra lúng túng trong việc xem phí bồi hoàn. Theo Tổng giám đốc Phạm Ngọc Minh, hãng sẽ phải tâm tính lại.
"Cũng vì chưa tính được con số đền bù, tất cả những phi công vừa nghỉ việc để chuyển sang hãng khác vừa qua đều chưa được Vietnam Airlines kết thúc hiệp đồng lao động", ông Phạm Ngọc Minh cho biết.
tán thành với quan điểm này, người đứng đầu Cục Hàng không - ông Lại Xuân Thanh cũng cho biết từ sự việc tại Vietnam Airlines, Cục sẽ xây dựng các nhà cầu pháp lý để phi công có thể chuyển từ hãng này sang hãng khác, "tương tự như việc chuyển nhượng cầu thủ bóng đá".
